نجاشی شاگرد نامدار شیخ مفید رحمت الله عليه در حق او گوید: شیخ و استاد ما، محمد بن محمد بن نعمان - که رضوان خدا بر او باد - فضل او در فقه و حدیث، و ثقه بودن او مشهورتر از آن است که توصیف شود.

ابو عبدا... محمد بن نعمان مشهور به شيخ مفيد از بزرگان شيعه و از نوادر علم كلام و فقه است. وي به سال 336 يا 338 ه.ق پا به هستي نهاد. محل تولد او در ناحيه جيل در ده فرسنگي بغداد بود. بعدها همراه پدرش كه مقلب به العلم بود به بغداد آمد و نزد استادهاي عصر خويش تحصيل نمود از معروفترين استادان وي مي توان به ابوالقاسم جعفر بن محمد بن قولوي قمي و شيخ صدوق اشاره كرد. در زمان وي آل بويه بر بغداد حاكم شدند كه حامي تشيع بودند، بنابراين زمينه بيان عقايد و نشر انديشه هاي شيعي پديد آمد شيخ مفيد از اين محيط آزاد در عصر خويش سود جست و در مسجد براثا در بغداد به تدريس و وعظ و جدل با معارضين پرداخت و توانست تشيع و فرقه هاي آن را با هم متحد كند. وي فرق مختلف اسلامي را تشويق نمود كه اختلافات جزئي را كنار نهاده و در اصول متحد شوند. آثار شيخ مفيد متجاوز از دويست تأليف مي باشد. از آثار ارزشمند شيخ مفيد، كتاب الامالى است. اين كتاب، مهمترين اثر حديثى بر جاى مانده از مفيد به شمار مى آيد. داراى 387 حديث از پيامبر اكرم (ص) و ائمه معصومين (ع) در مباحث گوناگون است. شيوه روايت در آن، به گونه املاء بوده است، بدين معنى كه روايات آرام آرام خوانده مى شده و همه شنوندگان و يا برخى از آنان، مطالب را يادداشت مى كرده اند. در آن زمان، املاء، از طرق انتقال حديث و دانش بوده است. املاء كنندگان غالباً از بزرگان بوده اند. در اسلام، نخستين املاء كننده، پيامبر گرامى اسلام (ص) بوده است. ابن حجر نيز مى نويسد: مفيد، مردى بود كه در راه امور مستحبى خود را سخت به زحمت مى انداخت. بسيار فروتن بود. خود را به خاك پاى علم و دانش درافكنده بود و چنان در بيان عقائد و كلام شيعه ورزيده بود كه مى گفتند او را بر هر امامى حقّ نعمت است.   شيخ بزرگوار شيخ مفيد در شب جمعه 3 رمضان سال 413 ه.ق در بغداد، پس از 75 سال تلاش و خدمت ارزنده درگذشت و مورد تـجـلـيـل فـراوان مردم و قدردانى علما و فضلا قرار گرفت و به تعبير شاگرد بزرگوارش شيخ طوسى كه خود حاضر در صحنه بوده است، روز وفات او از كثرت دوست و دشمن براى اداى نماز و گـريستن بر او، همانند و نظير نداشته است. هشتاد هزار تن از شيعيان او را تشييع كردند و سيد مرتضى علم الهدى بر او نماز گزارد و در حرم مطهر امام معصوم جواد الائمه (ع) پائين پاى آن حضرت و نزديك قبر استادش ابن قولويه مدفون گرديد.   الف) علم، کلام و عقايد: «اوائل المقالات»، «شرح عقايد صدوق»، «اجوبه المسائل السرويه» و «نکت الاعتقاديه»، کتابهاي شيخ عظيم الشأن، مرحوم مفيد در اين بستر فکري فرهنگي است. ب) علم فقه: «المقنعه» شيخ صاحب عناوين بسياري در فقه است که احکام و وظائف شرعي در ابواب مختلف آن توضيح داده شده است. «الاعلام»، «المسائل الصاغانيه»، «جوابات اهل الموصل في العدد الرويه» و «جواب اهل الرقه في الاهله و العدد» از ديگر آثار اين فرزانه فرهمند در زمينه فقه است. ج) اخلاق اسلامي: «امالي» شيخ، پيرامون اخلاق اسلامي و فضائل انسان است. مرحوم مفيد به خوبى آگاه بوده است كه يادگيرى و به كار بستن دستورات اخلاقى براى فرد و جامعه، بويژه طالبان علم ضرورت دارد؛ از اين روى، به اين مسأله اهميت خاصى داده است. د) حديث: اهميت ولايت، لزوم پيروي از امام (ع) و فضائل اميرالمومنين علي (ع) از جمله مباحثي است که در امالي شيخ مفيد، پيش روي انديشمندان قرار مي گيرد. هـ) امامت و فلسفه سياسي در اسلام: «الافصاح في الامامه»، «ارشاد»، «جمل»، «امالي»، «الفصول المختاره»، «تفصيل امير المومنين علي ساير الصحابه»  از آثار وی در اين زمينه است. قريب بيست اثر ژرف از آثار شيخ مفيد پيرامون «امامت و رهبري» است. و) غيبت امام دوازدهم: بخشي از «ارشاد» کتاب «الفصول العشره في الغيبه»، و «الجوابات في الخروج المهدي (عج)» به همراه پنج اثر ديگر از اين علامه و شيفته اهل بيت (ع) درباره حضرت بقيه الله (عج) است.              ستاد اعیاد و مناسبتهای مذهبی               مسجد صاحب الزمان (عج) بهاباد